Συμπληρώματα για τις αρθρώσεις και διαφήμιση: τι λέει ο νόμος στην Ελλάδα

Τρόφιμο, όχι φάρμακο

Το συμπλήρωμα διατροφής είναι τρόφιμο (οδηγία 2002/46/ΕΚ, που ενσωματώθηκε με την ΚΥΑ Υ1/Γ.Π. 127962/2003). Δεν μπορεί να παρουσιάζεται ως μέσο πρόληψης, αγωγής ή θεραπείας ασθενειών — το απαγορεύει το άρθρο 7 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1169/2011 και, για τα φάρμακα, η φαρμακευτική νομοθεσία. Στην Ελλάδα η κυκλοφορία συμπληρώματος προϋποθέτει γνωστοποίηση στον Εθνικό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΟΦ), ο οποίος ελέγχει και την επισήμανση.

Ισχυρισμοί υγείας: μόνο από το μητρώο

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1924/2006 επιτρέπει μόνο ισχυρισμούς υγείας εγκεκριμένους και καταχωρισμένους στο μητρώο της ΕΕ· ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 432/2012 περιέχει τον κατάλογο. Κάθε ισχυρισμός συνδέεται με ένα συστατικό και με όρους χρήσης. Για βιταμίνες και μέταλλα η κεντρική προϋπόθεση είναι το προϊόν να είναι «πηγή» της ουσίας: τουλάχιστον 15 % της τιμής αναφοράς ανά ημερήσια δόση (παράρτημα XIII του καν. 1169/2011). Στο ArtiZynt Capsules η ετικέτα αναγράφει 50 % για ψευδάργυρο και χαλκό — γι’ αυτό η σελίδα παραθέτει τους ισχυρισμούς αυτών των δύο μετάλλων, με τη διατύπωση του μητρώου.

Γλυκοζαμίνη, κολλαγόνο, MSM: κανένας ισχυρισμός

Οι αιτήσεις ισχυρισμών για τη γλυκοζαμίνη (διατήρηση των αρθρώσεων) και για το κολλαγόνο αξιολογήθηκαν από την EFSA ως μη τεκμηριωμένες και δεν εγκρίθηκαν. Για το MSM δεν υπάρχει ευνοϊκή αξιολόγηση. Όποιος γράφει «ξαναχτίζει τον χόνδρο» ή «αναγεννά τις αρθρώσεις» χρησιμοποιεί, επομένως, μη εγκεκριμένο ισχυρισμό — απαγορευμένο ανεξάρτητα από το αν το συστατικό υπάρχει στο προϊόν.

Φυτά «on hold» και η απόφαση C-386/23

Οι ισχυρισμοί για φυτικά συστατικά (όπως ο κουρκουμάς) περιμένουν αξιολόγηση εδώ και χρόνια. Το 2024 το Δικαστήριο της ΕΕ (C-386/23) επιβεβαίωσε ότι, εν αναμονή της απόφασης, μπορούν να χρησιμοποιούνται μόνο ισχυρισμοί που τηρούν τις γενικές προϋποθέσεις του κανονισμού 1924/2006, με το βάρος της τεκμηρίωσης στον επιχειρηματία. Εμείς δεν χρησιμοποιούμε κανέναν ισχυρισμό για τον κουρκουμά.

Τι δεν επιτρέπεται — πρακτικός κατάλογος

• «θεραπεύει την οστεοαρθρίτιδα», «εξαφανίζει τον πόνο», «αναγεννά τον χόνδρο» — θεραπευτικοί ισχυρισμοί απαγορευμένοι για τρόφιμα·
• «κλινικά αποδεδειγμένο» χωρίς δημοσιευμένες μελέτες·
• συστάσεις γιατρών ή μαρτυρίες που υπονοούν θεραπευτικό αποτέλεσμα·
• επινοημένες κριτικές και «μέσες βαθμολογίες» χωρίς επαληθευμένη αγορά — αθέμιτες εμπορικές πρακτικές (άρθρα 9α–9θ Ν. 2251/1994, όπως τροποποιήθηκαν με τον Ν. 4933/2022 που ενσωμάτωσε την οδηγία 2019/2161)·
• διαγραμμένες τιμές χωρίς αναγραφή της χαμηλότερης τιμής των 30 προηγούμενων ημερών (άρθρο 15 Ν. 4177/2013).

Ποιος ελέγχει στην Ελλάδα

Ο ΕΟΦ (γνωστοποίηση και επισήμανση συμπληρωμάτων), ο ΕΦΕΤ (ασφάλεια τροφίμων), η Γενική Γραμματεία Εμπορίου / ΔΙΜΕΑ (παραπλανητική διαφήμιση, αθέμιτες πρακτικές — καταγγελίες στο 1520), ο Συνήγορος του Καταναλωτή (εξωδικαστική επίλυση) και η ΑΠΔΠΧ (προσωπικά δεδομένα). Το Συμβούλιο Ελέγχου Επικοινωνίας (ΣΕΕ) εξετάζει καταγγελίες αυτορρύθμισης της διαφήμισης.

Πώς να διαβάζετε τη διαφήμιση ενός συμπληρώματος για τις αρθρώσεις

1. Ψάξτε τον πίνακα θρεπτικών: πόσα χιλιοστόγραμμα από τι. Χωρίς αριθμούς δεν υπάρχει τίποτα να συγκρίνετε.
2. Ελέγξτε ποια συστατικά έχουν ισχυρισμούς στο μητρώο — βιταμίνες και μέταλλα ναι, γλυκοζαμίνη και κολλαγόνο όχι.
3. Επαληθεύστε αν το προϊόν είναι «πηγή» του συστατικού (≥ 15 % ΤΑΠ).
4. Δυσπιστείτε σε «μαρτυρίες», φωτογραφίες πριν/μετά και αντίστροφες μετρήσεις.
5. Συγκρίνετε την ετικέτα που παραλάβατε με τη σελίδα — η συσκευασία υπερισχύει πάντα.